Sytske Sötemann

Turkse poëzie in Nederlandse vertaling

Hollandaca'da Türkçe şiir




Gonca ÖZMEN (1982)


DUTLUK

Dutluğa doğru gel 
Evlerin uzağına 

Sana susmayı öğreteceğim 
Dalların kaygısını da 

Azaldığın yerden öpeceğim
Azaldığı yerden doğanın 

Ovayı geç 
Dutluğa doğru gel 
Arasına otların 

Sana fırtınayı dinleteceğim 
Theşub’un çığlığını 

Bir suyun ardında seni 
Neden sonra yine bekleyeceğim 

Tarlayı geç 
Daha gel daha 
Dut kokusuna 

Sana karıncaları göstereceğim

© Gonca ÖZMEN, 2008
Belki Sessiz   Yapı Kredi Yayınları İstanbul


HET MOERBEIVELD

Kom naar het moerbeiveld
Ver van de bewoonde wereld

Ik zal je het zwijgen leren
En de zorgen van de takken

Ik zal je kussen waar jij vervaagt
Waar de natuur vervaagt

Steek de vlakte over
Kom naar het moerbeiveld
Dwars door het hoge gras

Ik zal je de storm laten horen
De roep van zijn god Tesjoeb

Aan een andere oever zal ik veel later
Weer op je wachten

Doorkruis de velden
Kom dichterbij
Naar de geur van de moerbei

Ik zal je de mieren laten zien

© Sytske Sötemann, 2021  

BULUTLARI KALDIR

Giderek bir avluya benze 
Böylesi daha iyi

Bir serinliği büyüt ağzında   
Pencerelerin diline çalış

Anlamanın çatısı akıyor bak her evde 
Yazımı çöz
Yerini değiştir tüm seslerin

Hem bu sesleri bize böyle kim öğretti 
Kim çizdi göğü

Gitsen uzak kentler bulaşacak yüzüme 
Konuşsan suya sessizliğim

Geceyi kaldır üstünden 
Böylesi daha iyi

Bir düş ayır tenine 
Sözün boşluğuna dağıl

© Gonca ÖZMEN, 2008
Belki Sessiz   YKY İstanbul


TIL DE WOLKEN OP

Lijk gaandeweg op een binnenplaats
Zo is het beter

Kweek een koelte in je mond
Zet je aan de taal van ramen

Het dak van inzicht lekt  kijk in elk huis
Ontcijfer mijn schrift
Wijzig de plaats van alle klanken

En wie leerde ons zo deze klanken
Wie tekende de hemel

Zou je vertrekken besmeurden verre steden mijn gezicht
Zou je spreken besmeurde mijn stilte het water

Til de nacht van je af
Zo is het beter

Bewaar een droom voor je huid
Los op in de leegte van het woord

© Sytske Sötemann, 2013  

ÇÜNKÜ ANNEM

Çünkü annem bir yorgun zorunluluk 
Yüzünde içi çiçekli eski kutu duruşu 
Neydi unuttuğu mutfağa girip çıkarken 
Dalgınca boyayıp duruyordu kirli göğü

-Annem yelkovanın bıkkın dönüşü

Tek katlı evlerde mutluluklar aradı. Yok. 
Çok çocuklu evlerde cıvıltılar istedi. Yok. 
Çukur yerlerinde geçmişin titreyişi 
Toz suretinde yapışmış anılar duvara

-Annem bir tekerlemeydi odalarda

Geçkin yazlarla soldu ahşap düşleri 
Eski bir telaşın dinmez sancısıyla 
Ağlardı annem gülmek gibi dururken 
Küçülür incelirdi aya baktıkça

-Annem balkıyan bir göl gülümsemesi

Bir kuşun uçuverişi gibi kolay ölümler çağı 
Rahat yataklarda dikeni batar gecenin 
Örterken annem yıllanmış perdesini 
Babam bir ünlemdi akşamla uzayan

-Annem ki deltaların yazılmamış tarihi

© Gonca ÖZMEN, 2008
Belki Sessiz   Yapı Kredi Yayınları İstanbul


OMDAT MIJN MOEDER

Omdat mijn moeder door alle plichten is afgetobd
Lijkt haar gezicht op een oude bloemetjesdoos
Wat vergat ze op en neer naar de keuken
Verstrooid bleef ze de vuile hemel kleuren

– Mijn moeder: de verveelde terugkeer van de grote wijzer

Zij zocht het geluk in huizen van één verdieping. Vond het niet.
Wilde de drukte in huizen met veel kinderen. Kwam er niet.
Op haar rimpels en groeven de trilling van het verleden
Herinneringen in de gestalte van plakkerig stof op de muur 

– Mijn moeder: een herhaling in de kamers

Met de verlepte zomers verbleekten haar houten dromen 
Met de onstilbare pijn van een oude ongerustheid
Huilde mijn moeder alsof ze stond te lachen
Kromp ze steeds verder hoe meer ze naar de maan keek

– Mijn moeder: de glimlach van een schitterend meer

Zo eenvoudig als het opvliegen van een vogel is de dodentijd
Op rustige bedden prikt de doorn van de nacht
Toen mijn moeder het gerijpte gordijn dichtschoof
Was mijn vader een kreet die aanhield in de avond

– Mijn moeder die de ongeschreven geschiedenis is van de delta's

© Sytske Sötemann, 2012  

BİLE İSTEYE

I

Gölgenin verdiği bir cinnet vardı - tattım
Olmadım deyince olunuyor değil

Sevgilim - beni eve götürme geceleri
Beni en çok eve, en çok geceleri

Sandığımı deş, harmanımı yak, yollara düşür
Bendeki taşra geniş odalara alışık değil

Sana bunları hep tek tek
Zemberekten birer birer geçirerek

Sevgilim - beni bağışla geceleri, en çok geceleri
Bırak oyalansın o aç kalabalık dansımda

Gövdem kederden bir tabanca
Üstünde patlamaz değil

Götürme beni o apansız kapana
Ev dediğin ne ki kaçtığımın yanında

Sevgilim - beni o uzun masalara, o şık salonlara
Sevgilim - beni gündüzlerden kolla

Ölülerin sazlığından geçir, annenin yanağından
Çorabı kaçık kızlar zaten sabahın değil


II

Sevgilim – dinle beni geceleri, en çok geceleri
Zaten nasıl akar bu dilimdeki

Pıtraklı, çoklu, ayazlı
Bendeki ses öylesine değil

Sevgilim - beni şaraba yatır geceleri
Korkularından yont, yoksulluğundan damıt

Beni süsenlere söyle, yaseminlere beni
Beni semazenlere en çok, beni en çok geceleri


III

Sevgilim – beni dünya say, bir üzümden soy 
Pergelin döndüğü bizden değil 

Seni durmadan çarptığım o ağrıyı unut 
Olduğu yerde kalsın uzak – onu unut 

Bir elma olup bir sokak ağzında
Kahkaha olup patlamak kulaklarında 

Sevgilim – sen benim sesimden geçtin sularla
Yollarda düşürdüğün oysa cebinden değil 

Öylece duran saksıda, bekleyiş ne ki 
Benim tozumun yanında 

Düğmenin çözülüşüdür anlam
Sözdür, kime vursa öldürür 

Sevgilim – eğil de bir bak bana 
Yanına kıvrıldığın çoktur senden değil

© Gonca ÖZMEN, 2019
2019   KIRMIZIKEDİ İstanbul


WILLENS EN WETENS

I

Door de schaduw is een waanzin ontstaan -
Waarvan ik geproefd heb - al zei ik van niet

Liefste – neem mij 's nachts niet mee naar huis
Mij vooral niet naar huis, vooral niet 's nachts

Doorboor mijn borst, verbrand mijn oogst, verban me naar de straat
De provincie in mij is niet gewend aan ruime kamers

Waar jij je als een vis in het water voelt
Voel ik me als een kat in een vreemd pakhuis

Liefste – vergeef mij ‘s nachts, vooral ‘s nachts
Laat de hongerige menigten zich vermaken met mijn dans

Mijn lichaam is een wapen van verdriet
Of het zich niet op jou richt is de vraag

Sleep mij niet mee in die onverhoopte val
Ik ben juist gevlucht voor wat jij thuis noemt

Liefste - bespaar mij die lange tafels, die chique zalen
Liefste - behoed mij voor de dagen

Sleep mij door het moeras van de doden, langs de wang van je moeder
De meisjes met een ladder in hun kous horen niet bij jouw ochtenden


II

Liefste - luister 's nachts naar mij, vooral 's nachts
Hoe moet wat op mijn tong ligt anders stromen

Deze stekelige, meervoudige, ijzige
Stem in mij is er niet zomaar

Liefste - dompel mij 's nachts onder in wijn
Kerf mij uit je angsten, destilleer mij uit je armoede

Vertel de irissen over mij, vertel de jasmijnen over mij
Vertel vooral de derwisjen over mij, vooral 's nachts


III

Liefste - beschouw mij als de wereld, pel mij uit een druif
Het draaien van een kompas komt niet door ons

Vergeet die pijn die ik jou aldoor heb bezorgd
Houd hem ver bij je vandaan - vergeet hem

Wees een appel in de mond van een straat
Wees een lach die in je oren schalt

Liefste – jij sijpelde met al het water door mijn stem
Wat jij onderweg liet vallen kwam niet uit jouw zak

Wat moet die pas op de plaats naast mijn stof,
Opgehoopt in een bloempot

Betekenis is het ontwarren van een knoop
Het is het woord dat wie het treft vermoordt

Liefste - buk je en kijk eens naar mij
Wie naast je ligt is allang niet meer de jouwe

© Sytske Sötemann, 2021  
Voor Poetry International